ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

62

زاد المسافرين ( فارسى )

سرفه‌هاى مزمن و قريب به سل را به مداواى اين حبّ علاج كردم و از اسرار است . و صفت آن اين است : كتيرا ، نشاسته ، نبات سفيد ، باقلاى مقشر ، مويز هسته بيرون كرده ، تخم خشخاش سفيد ، پوست خشخاش ، بهدانه ، گل ارمنى ، از هريك ، دو مثقال ؛ افيون ، سه مثقال ؛ اجزاء را كوبيده با لعاب بهدانه حبّ سازند و به دستور در دهان نگاه دارند . و لعوق خشخاش در اين نوع سرفه و ساير انواع حتّى بلغمى ، خصوصا بعد از تنقيه نافع است و مجرب . و صفت آن اين است : پوست خشخاش ، پنجاه مثقال بخيسانند و بجوشانند و صاف كنند و با صد و پنجاه مثقال قند بجوشانند تا به قوام آيد و بعد از آن ربّ السوس ، مغز تخم كدو و مغز بادام شيرين ، از هر يك ، پنج مثقال ؛ كوفته به آن ممزوج نمايند قدر شربت تا ده مثقال ؛ هر روز دو مثقال آخر روز اندك‌اندك مىليسند كه نافع و در انواع سرفه‌ها مجرب است . و شربت دياقوذا در اين نوع سرفه بسى نافع است . و صفت آن اين است : خشخاش سفيد با پوست و تخم ، بيست دانه ؛ تخم خطمى ، كتيرا ، صمغ عربى ، تخم خبّازى ، بهدانه ، از هريك ، پنج مثقال ؛ اصل السوس ، بيست مثقال ؛ بزر قطونا ، ده مثقال ؛ اجزاء را دو روز در آب باران بخيسانند و بجوشانند و صاف نمايند و با قند سفيد از صد و هشتاد مثقال تا دويست مثقال به قوام آورند و قدر شربت تا سه مثقال ، آخر روز ميل كنند . و اگر سبب سرفه ، حرارت مزاج شش باشد ، علامتش غلبهء خون و حرارت نفس و تشنگى و سرخى رنگ رو و ساير علامات غلبهء خون بر مزاج چنان‌چه در انواع صداع مذكور شد . علاجش فصد با سليق و خوردن هرروزهء سى مثقال ماء الشعير با سه مثقال شربت بنفشه و يك مثقال سفوف سعال مذكوره و لعاب بهدانه و لعاب بزرقطونا و اگر به فصد و تبريد رفع نشود ، روز